{"id":863,"date":"2025-09-30T12:37:18","date_gmt":"2025-09-30T12:37:18","guid":{"rendered":"https:\/\/erinnerung-verbindet.eu\/?p=863"},"modified":"2026-01-06T08:24:05","modified_gmt":"2026-01-06T08:24:05","slug":"sympozjum-wypedzenie-przymusowa-migracja-utrata-kultury-1945-w-regionie-lubuskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/erinnerung-verbindet.eu\/pl\/veranstaltung\/symposium-vertreibung-zwangsmigration-kulturverlust-1945-in-der-oder-warthe-region\/","title":{"rendered":"Sympozjum \"Wyp\u0119dzenie, przymusowa migracja, utrata kultury 1945 w regionie Odra-Warta\""},"content":{"rendered":"

5 listopada 2025, Kulturhaus K\u00fcstriner Vorland (DE)<\/p>\n\n\n\n

Sympozjum \u201eWyp\u0119dzenie, przymusowa migracja, utrata kultury 1945 w regionie Odra-Warta\u201c koncentrowa\u0142o si\u0119 na z\u0142o\u017conej polsko-niemieckiej historii w regionie przygranicznym, szczeg\u00f3lnie po II wojnie \u015bwiatowej. Otworzy\u0142o ono przestrze\u0144 dla polsko-niemieckiego dialogu na temat g\u0142\u0119bokich wstrz\u0105s\u00f3w z 1945 roku. <\/p>\n\n\n\n

Region ten jest przyk\u0142adem przymusowej migracji, straty i nowych pocz\u0105tk\u00f3w, kt\u00f3rych skutki s\u0105 odczuwalne do dzi\u015b. Pami\u0119\u0107 jest tu rozumiana jako relacja - otwarta, wieloperspektywiczna i w dialogu. Celem nie jest gotowa narracja, ale odpowiedzialna narracja, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy nauk\u0119 i osobiste do\u015bwiadczenia, anga\u017cuje m\u0142odych ludzi i buduje mosty mi\u0119dzy badaniami, edukacj\u0105 i spo\u0142ecze\u0144stwem.<\/p>\n\n\n\n

Projekt finansowania \u201ePami\u0119\u0107 \u0142\u0105czy\u201c tworzy transgraniczn\u0105 sie\u0107, kt\u00f3ra sprawia, \u017ce miejsca historyczne staj\u0105 si\u0119 widoczne i zachowuj\u0105 \u015blady. W ten spos\u00f3b pami\u0119\u0107 staje si\u0119 procesem, kt\u00f3ry otwiera horyzonty, umo\u017cliwia zrozumienie i kszta\u0142tuje przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Program:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Otwarcie: <\/p>\n\n\n

\n
\n

Robert Nitz<\/p>\n\n\n\n

Burmistrz miasta Seelow (Mark)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

\u201eZachowa\u0107 histori\u0119 \u2013 kszta\u0142towa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107: powitanie na sympozjum w regionie Odry i Warty\u201c<\/p>\n\n\n\n

W przem\u00f3wieniu powitalnym podkre\u015blono znaczenie sympozjum jako cz\u0119\u015bci niemiecko-polskiego projektu \u201ePami\u0119\u0107 \u0142\u0105czy\u201c, doceniono wsp\u00f3ln\u0105 histori\u0119 i zwr\u00f3cono uwag\u0119 na odpowiedzialno\u015b\u0107 za aktywne zajmowanie si\u0119 tematami wysiedle\u0144, przymusowej migracji i utraty kultury. Pan Nitz podkre\u015bla znaczenie kultury pami\u0119ci dla tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci, wzywa do dialogu i wsp\u00f3\u0142pracy oraz apeluje, aby wyci\u0105ga\u0107 wnioski z historii dla pokojowego wsp\u00f3\u0142istnienia w Europie.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n

Dirk R\u00f6der<\/p>\n\n\n\n

Miasto Seelow (Mark)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Wyst\u0105pienie otwieraj\u0105ce sympozjum \u201eWysiedlenia, przymusowa migracja, utrata kultury w 1945 r. w regionie Odry i Warty\u201c<\/p>\n\n\n\n

Podkre\u015bla si\u0119, \u017ce pami\u0119\u0107 jest \u017cywym, wsp\u00f3lnym procesem. Wymaga odwagi, szacunku i otwarto\u015bci oraz czerpie si\u0142\u0119 z r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i dialogu. Sympozjum \u201ePami\u0119\u0107 \u0142\u0105czy\u201c promuje wymian\u0119 r\u00f3\u017cnych do\u015bwiadcze\u0144 i perspektyw w celu budowania most\u00f3w mi\u0119dzy pokoleniami i dyscyplinami. Celem nie jest gotowa narracja, ale otwarta, odpowiedzialna opowie\u015b\u0107 o przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n

Panel I: Klasyfikacja historyczna<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\n

Przemys\u0142aw S\u0142owi\u0144ski<\/p>\n\n\n\n

Akademia Jakuba von Parady\u017ca<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Zmiany ludno\u015bciowe na pograniczu polsko-niemieckim po II wojnie \u015bwiatowej. Historia. Polityka. Semantyka.<\/p>\n\n\n\n

II wojna \u015bwiatowa stanowi\u0142a prze\u0142omowe wydarzenie w dziejach ludzko\u015bci. W jej wyniku dosz\u0142o do wielu zmian na ca\u0142ym \u015bwiecie. Nie mo\u017cna mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 za wywo\u0142anie tego konfliktu zbrojnego ponosi\u0142o pa\u0144stwo niemieckie, a pope\u0142nione przez III Rzesz\u0119 zbrodnie, kt\u00f3rych efektem by\u0142a \u015bmier\u0107 milion\u00f3w obywateli Polski, a tak\u017ce innych kraj\u00f3w, ogromna skala chor\u00f3b, niepe\u0142no\u015bci fizycznej i psychicznej, zniszczenia materialne na niespotykan\u0105 skal\u0119 wywar\u0142y skutki, kt\u00f3rych efekty s\u0105 widoczne do dnia dzisiejszego.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n

Reinhard Schmook<\/p>\n\n\n\n

Muzeum Oderland Bad Freienwalde<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Ucieczka i wyp\u0119dzenie w regionie Odry-Warty na przyk\u0142adzie Kr\u00f3lewca\/Nm. (Chojna)<\/p>\n\n\n\n

Przem\u00f3wienie porusza temat ucieczki i wyp\u0119dzenia w regionie Odry-Warty na przyk\u0142adzie miasta powiatowego K\u00f6nigsberg\/Neumark. Szybkie zbli\u017canie si\u0119 Armii Czerwonej na prze\u0142omie stycznia i lutego 1945 r. doprowadzi\u0142o tu do chaosu, poniewa\u017c w\u0142adze partyjne do samego ko\u0144ca uniemo\u017cliwia\u0142y uporz\u0105dkowan\u0105 ewakuacj\u0119 miasta. To, co wydarzy\u0142o si\u0119 w Kr\u00f3lewcu w okresie od 4 kwietnia do 23 czerwca 1945 r., opisa\u0142 miejscowy drugi pastor Fritz Bliedner. By\u0142 on cz\u0142onkiem Ko\u015bcio\u0142a Wyznaj\u0105cego, opozycyjnego ruchu protestanckich chrze\u015bcijan przeciwko pr\u00f3bom dostosowania doktryny i organizacji niemieckiego Ko\u015bcio\u0142a protestanckiego do narodowego socjalizmu. Wpisy w jego dzienniku s\u0105 zar\u00f3wno wiarygodne, jak i pouczaj\u0105ce, pozwalaj\u0105c nam stworzy\u0107 obraz straszliwych wydarze\u0144 mi\u0119dzy inwazj\u0105 Armii Czerwonej a wyp\u0119dzeniem ludno\u015bci miasta. Odzwierciedlaj\u0105 one \u015bmier\u0107 i zniszczenie, cierpienie pozosta\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w i wreszcie rozleg\u0142e zniszczenie miasta wraz z jego \u015bredniowiecznymi zabytkami.\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n

Ryszard Ska\u0142ba<\/p>\n\n\n\n

Muzeum Twierdzy Kostrzyn<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Pionierskie lata Kostrzyna w Polsce<\/p>\n\n\n\n

W po\u0142owie 1945 r. Stare i Nowe Miasto w K\u00fcstrinie nale\u017ca\u0142y do najbardziej zniszczonych miast by\u0142ej Rzeszy Niemieckiej. Wysiedlenie niemieckich mieszka\u0144c\u00f3w utorowa\u0142o drog\u0119 polskim osadnikom, a miasto otrzyma\u0142o now\u0105 nazw\u0119 - Kostrzyn. Pierwszymi osadnikami byli g\u0142\u00f3wnie kolejarze i celnicy, kt\u00f3rzy mieli zapewni\u0107 funkcjonowanie podstawowych struktur transportowych i granicznych. Z czasem do\u0142\u0105czyli do nich robotnicy pracuj\u0105cy przy odbudowie celulozowni i papierni, co o\u017cywi\u0142o \u017cycie gospodarcze.<\/p>\n\n\n\n

Kostrzyn rozwija\u0142 si\u0119 na terenie dawnego Nowego Miasta, buduj\u0105c od podstaw nowe budynki i obiekty. Stopniowo powstawa\u0142y urz\u0119dy, szko\u0142y i zak\u0142ady pracy, a miasto coraz bardziej nabiera\u0142o polskiego charakteru.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n

Tim M\u00fcller<\/p>\n\n\n\n

Eigenbetrieb Kulturbetriebe Frankfurt (Oder) Muzeum Miejskie Viadrina<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Zaginione muzeum. Muzeum Frankfurtu nad Odr\u0105 w dawnym Lienauhaus<\/p>\n\n\n\n

Losy zbior\u00f3w Muzeum Miejskiego we Frankfurcie zosta\u0142y odtworzone na podstawie historycznych \u017ar\u00f3de\u0142 archiwalnych i zezna\u0144 \u015bwiadk\u00f3w. Podczas gdy znacz\u0105ce dzie\u0142a sztuki zosta\u0142y zabezpieczone w marcu 1945 r. przez prof. dr Karp\u0119 i prawdopodobnie wywiezione za granic\u0119, mniej warto\u015bciowe eksponaty pozosta\u0142y na miejscu i w wi\u0119kszo\u015bci uleg\u0142y zniszczeniu. Losy najwa\u017cniejszych eksponat\u00f3w nadal pozostaj\u0105 niejasne; mo\u017cliwe jest, \u017ce zosta\u0142y one przeniesione do magazyn\u00f3w w Poczdamie lub rosyjskich muzeach. Dzi\u0119ki temu pozostaje nadzieja, \u017ce uznane za zaginione zbiory uda si\u0119 jeszcze odnale\u017a\u0107. Wyja\u015bnienie los\u00f3w frankfurckiej kolekcji wymaga dalszych intensywnych bada\u0144.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n

Agnieszka Lindenhayn-Fiedorowicz<\/p>\n\n\n\n

Eigenbetrieb Kulturbetriebe Frankfurt (Oder) Muzeum Miejskie Viadrina<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Cranach na prowincji - i jego losy po 1945 roku<\/p>\n\n\n\n

O\u0142tarz z D\u0119bna, wykonany w warsztacie Lucasa Cranacha M\u0142odszego, nale\u017ca\u0142 do najwa\u017cniejszych retabul\u00f3w renesansowych w regionie nadodrza\u0144skim. Ufundowany w 1562 r. przez ksi\u0119\u017cn\u0119 Katarzyn\u0119 Brunszwick\u0105 dla ko\u015bcio\u0142a miejskiego w D\u0119bnie, po jego rozbi\u00f3rce w 1852 r. trafi\u0142 do ko\u015bcio\u0142a filialnego w Oborzanach. Jego powojenne losy s\u0105 emblematyczne dla strat, jakie dotkn\u0119\u0142y ruchome dziedzictwo kulturowe w regionie Odry i Warty. Zniszczenia wojenne, przemarsz Armii Czerwonej oraz p\u00f3\u017aniejsze przesiedlenia ludno\u015bci doprowadzi\u0142y do zniszczenia, grabie\u017cy lub deprecjacji licznych element\u00f3w wyposa\u017cenia ko\u015bcielnego. Wraz z wymian\u0105 ludno\u015bci nast\u0105pi\u0142a zmiana wyznaniowa: nowi, katoliccy osadnicy z Polski cz\u0119sto odnosili si\u0119 do protestanckiej sztuki oboj\u0119tnie lub niech\u0119tnie. Tak\u017ce o\u0142tarz z D\u0119bna w latach 50. XX w. zosta\u0142 zdemontowany i przeniesiony na strych ko\u015bcio\u0142a, gdzie niezabezpieczony przed dzia\u0142aniem czynnik\u00f3w atmosferycznych uleg\u0142 powa\u017cnym uszkodzeniom. Pami\u0119\u0107 o nim zagin\u0119\u0142a. Dopiero w 1998 r. odkry\u0142 go ponownie regionalista Lech \u0141ukasiuk, lecz w stanie fragmentarycznym i zniszczonym. W 2002 r. o\u0142tarz przewieziono do konserwacji \u2013 nie do wyspecjalizowanej pracowni, lecz do prywatnego warsztatu diecezjalnego konserwatora w Szczecinie. Poniewa\u017c po 1945 r. dzie\u0142a nie wpisano do rejestru zabytk\u00f3w, do dzi\u015b nie podlega ono ochronie pa\u0144stwowej. Referat na przyk\u0142adzie wysokiej klasy o\u0142tarza ukazuje z\u0142o\u017cone powojenne losy dzie\u0142 sztuki regionu: mi\u0119dzy destrukcj\u0105 wojenn\u0105, wyobcowaniem wyznaniowym, zaniedbaniem a niepewn\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n

Henriette Brendler<\/p>\n\n\n\n

Frankfurt nad Odr\u0105<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Ocalone, utracone, zwr\u00f3cone: \u015bredniowieczne okna ch\u00f3ru ko\u015bcio\u0142a Mariackiego we Frankfurcie nad Odr\u0105<\/p>\n\n\n\n

Trzy p\u00f3\u017anogotyckie okna ch\u00f3ru ko\u015bcio\u0142a Mariackiego we Frankfurcie nad Odr\u0105 nie bez powodu nazywane s\u0105 szklanym skarbem. Nigdzie indziej w Brandenburgii nie ma por\u00f3wnywalnej kolekcji \u015bredniowiecznych witra\u017cy; okno Antychrysta jest nawet uwa\u017cane za wyj\u0105tkowe. Artyku\u0142 koncentruje si\u0119 na losach frankfurckiej Biblii obrazkowej podczas II wojny \u015bwiatowej, post\u0119powaniu z tym przedmiotem w NRD i d\u0142ugiej drodze od ponownego odkrycia do repatriacji i renowacji.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n

Marek Karolczak<\/p>\n\n\n\n

My\u015blib\u00f3rz<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Straty materialne dziedzictwa kulturowego na przyk\u0142adzie gminy My\u015blib\u00f3rz (Soldin)<\/p>\n\n\n\n

Wyk\u0142ad opisuje sytuacj\u0119 w Soldinie\/My\u015bliborzu w lutym 1945 r. po wkroczeniu wojsk radzieckich i prezentuje zachowane dokumenty ze zbior\u00f3w Muzeum Pojezierza My\u015bliborskiego w My\u015bliborzu. Ukazuj\u0105 one losy eksponat\u00f3w, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w zbiorach Muzeum Regionalnego - Muzeum Historii Lokalnej Powiatu Soli\u0144skiego, istniej\u0105cego w latach 1928-1945. <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n

Christian Hirte<\/p>\n\n\n\n

Muzeum Lebuser Land M\u00fcncheberg<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Utrata inwentarza w Muzeum Lebuser Land M\u00fcncheberg 1945 i nast.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n

Przerwa na lunch
i zwiedzanie Muzeum w Kulturhaus K\u00fcstrin-Kietz<\/strong> pod profesjonalnym nadzorem Stowarzyszenie na rzecz Historii K\u00fcstrin e.V.<\/a><\/p>\n\n\n\n

Panel II: Perspektywy lokalne - utrata kultury - zaw\u0142aszczenie kulturowe?<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\n

Kamila Pa\u0142ubicka <\/p>\n\n\n\n

Kulturerben e.V.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Artystyczno-tw\u00f3rcza mediacja historii na przyk\u0142adzie Muzeum Martyrium S\u0142o\u0144sk (Sonnenburg)<\/p>\n\n\n\n

Miasto S\u0142o\u0144sk (dawniej Sonnenburg) jest doskona\u0142ym przyk\u0142adem trudnej spu\u015bcizny narodowego socjalizmu. Znajdowa\u0142 si\u0119 tu jeden z pierwszych oboz\u00f3w koncentracyjnych, w kt\u00f3rym wi\u0119ziono licznych wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych z ca\u0142ej Europy. W ko\u0144cowej fazie II wojny \u015bwiatowej ponad 800 wi\u0119\u017ani\u00f3w pad\u0142o ofiar\u0105 zaplanowanej masakry. Radzenie sobie z tym historycznym dziedzictwem i pami\u0119\u0107 o ofiarach pozostaje g\u0142\u00f3wnym zadaniem spo\u0142ecznym. <\/p>\n\n\n\n

Stowarzyszenie Kulturerben e.V. od ponad dziesi\u0119ciu lat wsp\u00f3\u0142pracuje z polsko-niemieckimi grupami m\u0142odzie\u017cy nad innowacyjnym podej\u015bciem artystycznym do tego trudnego rozdzia\u0142u europejskiej historii. W r\u00f3\u017cnych projektach wypr\u00f3bowano podej\u015bcia performatywne, medialne i partycypacyjne, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 m\u0142odym ludziom aktywne zaanga\u017cowanie si\u0119 w kultur\u0119 pami\u0119ci i rozwijanie w\u0142asnych form ekspresji. <\/p>\n\n\n\n

W ramach bie\u017c\u0105cych warsztat\u00f3w \u0142\u0105czymy przekazywanie wiedzy historycznej z metodami artystycznymi i kreatywnymi. Po wycieczce z przewodnikiem po centralnych miejscach pami\u0119ci w S\u0142o\u0144sku i wizycie w muzeum-pomniku, m\u0142odzi ludzie pracuj\u0105 samodzielnie w polsko-niemieckich zespo\u0142ach, tworz\u0105c filmy \u015bwieckie. Technika ta pozwala im \u0142\u0105czy\u0107 obrazy, symbole i teksty oraz kondensowa\u0107 swoje refleksje na temat historii Sonnenburga w kr\u00f3tkich sekwencjach filmowych. Prac\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105 teksty m\u00f3wione i nagrania audio, kt\u00f3re s\u0105 w\u0142\u0105czane do wsp\u00f3lnego wyst\u0119pu podczas nabo\u017ce\u0144stwa \u017ca\u0142obnego.<\/p>\n\n\n\n

Rezultatem jest wielowarstwowe, ponadnarodowe podej\u015bcie do kultury pami\u0119ci, kt\u00f3re \u0142\u0105czy fakty historyczne z tw\u00f3rcz\u0105 aktywno\u015bci\u0105 w\u0142asn\u0105 i umo\u017cliwia m\u0142odym ludziom do\u015bwiadczanie siebie jako aktywnych tw\u00f3rc\u00f3w \u017cywej europejskiej kultury pami\u0119ci. <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n

Thomas Drewing <\/p>\n\n\n\n

Stowarzyszenie historyczne i krajoznawcze Gusow-Platkow e.V.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Nowe muzea - podej\u015bcie nowej generacji <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n


Zostanie wydany tom konferencyjny, kt\u00f3ry b\u0119dzie zawiera\u0142 dodatkowe specjalistyczne materia\u0142y:<\/p>\n\n\n

\n
\n

Friedrich Adolph baron von Dellingshausen<\/p>\n\n\n\n

Baliw Brandenburgii Zakonu Joannit\u00f3w<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Sonnenburg \u2013 przez 500 lat centrum Balley Brandenburg Zakonu Rycerskiego \u015bw. Jana Szpitalnego
do Jerozolimy<\/p>\n\n\n\n

Zakon Joannit\u00f3w jak \u017caden inny kszta\u0142towa\u0142 i rozwija\u0142 region Odry i Warty przez wieki. Na tle wydarze\u0144 z 1945 roku tekst pokazuje, jak Zakon Joannit\u00f3w zareagowa\u0142 na skutki tych historycznych przemian. Odzyskiwanie zaginionych dzie\u0142 sztuki, zabezpieczanie archiwali\u00f3w oraz inwestycje i dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu zachowanie zabytkowych budynk\u00f3w symbolizuj\u0105 wysi\u0142ki zmierzaj\u0105ce do odzyskania utraconego dziedzictwa kulturowego i stworzenia wsp\u00f3lnej przestrzeni pami\u0119ci. Inicjatywy na rzecz o\u017cywienia turystycznego i kulturalnego we wsp\u00f3\u0142pracy z polskimi partnerami s\u0105 wyrazem woli przezwyci\u0119\u017cenia podzia\u0142\u00f3w przesz\u0142o\u015bci i promowania transgranicznego dialogu na temat wsp\u00f3lnego dziedzictwa regionu. Zaanga\u017cowanie Zakonu Joannit\u00f3w dokumentuje zatem nie tylko zachowanie obiekt\u00f3w, ale tak\u017ce pr\u00f3b\u0119 zachowania to\u017csamo\u015bci i ci\u0105g\u0142o\u015bci w obliczu strat i zmian oraz wsp\u00f3lnego kszta\u0142towania ich na nowo.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n

Andrzej Kirmiel <\/p>\n\n\n\n

Muzeum Alf Kowalski Mi\u0119dzyrzecz w Mi\u0119dzyrzecu<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Mi\u0119dzyrzecz i ziemia mi\u0119dzyrzecka 1933-1947 w obliczu wielkich przemian<\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 przedstawia dzieje mieszka\u0144c\u00f3w Mi\u0119dzyrzecza i ziemi mi\u0119dzyrzeckiej w latach 1933-1947 pod k\u0105tem zmian narodowo\u015bciowych. Autor opisuje proces, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do rozbicia i zniszczenia kilkunarodowo\u015bciowej struktury miasta, kszta\u0142tuj\u0105cej si\u0119 przez stulecia. Referuje histori\u0119 \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci Mi\u0119dzyrzecza, kt\u00f3ra jako pierwsza znikn\u0119\u0142a z etnicznego krajobrazu i przedstawia kolejne przemieszczenia ludno\u015bci, tym razem po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej. W\u00f3wczas swoje domy porzuci\u0107 musia\u0142a niemiecka ludno\u015b\u0107 miasta i pobliskich wsi. Pozostali autochtoni, ludno\u015b\u0107 polska, s\u0142abo lub wcale nie m\u00f3wi\u0105ca po polsku, z kt\u00f3rymi nowa w\u0142adza nie bardzo wiedzia\u0142a, co zrobi\u0107. Ostatecznie potraktowano ich jak cudzoziemc\u00f3w, deklaruj\u0105cych ch\u0119\u0107 pozostania w Polsce i poddano takiej samej weryfikacji. Ostatnim elementem zmian narodowo\u015bciowych na ziemi mi\u0119dzyrzeckiej by\u0142 nap\u0142yw ludno\u015bci z centralnej i wschodniej Polski oraz Ukrai\u0144c\u00f3w i \u0141emk\u00f3w z Polski po\u0142udniowo-wschodniej, wysiedlonych ze swojej rodzinnej ziemi w ramach rozpocz\u0119tej w 1947 roku akcji \u201eWis\u0142a\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Takie masowe przesiedlenia tworz\u0105 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej obca etnicznie ludno\u015b\u0107 trafia na ziemie, gdzie nie ma ju\u017c co prawda wcze\u015bniejszych gospodarzy, ale o ich d\u0142ugoletniej obecno\u015bci \u015bwiadczy wszystko dooko\u0142a. Autor opisuje, co si\u0119 sta\u0142o z kultur\u0105 materialn\u0105 spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3re do 1945 roku zamieszkiwa\u0142y w Mi\u0119dzyrzeczu i okolicznych miejscowo\u015bciach.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n

Andy Steinhauf<\/p>\n\n\n\n

Stowarzyszenie na rzecz Historii K\u00fcstrin e.V.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Ob\u00f3z koncentracyjny K\u00fcstrin \/ Alt-Drewitz 1945 r.<\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 opisuje powstanie i kr\u00f3tk\u0105 egzystencj\u0119 obozu przej\u015bciowego K\u00fcstrin\/Alt-Drewitz jesieni\u0105 1945 roku. Zgodnie z rozkazem radzieckiej administracji wojskowej dotycz\u0105cym kierowania przep\u0142ywem uchod\u017ac\u00f3w ob\u00f3z zosta\u0142 utworzony jako centralne miejsce przej\u015bciowe dla wysiedle\u0144c\u00f3w. Pomimo ogromnych zniszcze\u0144 i braku infrastruktury musia\u0142o tam czasowo pomie\u015bci\u0107 si\u0119 nawet 30 000 os\u00f3b. Raporty opisuj\u0105 chaotyczne warunki, niedostateczn\u0105 opiek\u0119 medyczn\u0105, napa\u015bci oraz problemy logistyczne, takie jak \u201ekryzys wagonowy\u201c. W okresie od pa\u017adziernika do grudnia 1945 r. przez ob\u00f3z przesz\u0142o ponad 52 000 os\u00f3b, zanim zosta\u0142 on ponownie zlikwidowany z powodu nie do zniesienia warunk\u00f3w i konflikt\u00f3w z lokaln\u0105 ludno\u015bci\u0105. Ob\u00f3z przej\u015bciowy jest przyk\u0142adem wyzwa\u0144 okresu powojennego i niepewnej sytuacji wysiedle\u0144c\u00f3w w sowieckiej strefie okupacyjnej.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n

Katarzyna Sztuba-Fr\u0105ckowiak<\/p>\n\n\n\n

Muzeum Alf Kowalski Mi\u0119dzyrzecz w Mi\u0119dzyrzecu<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Wsp\u00f3\u0142\u017cycie Niemc\u00f3w i Rosjan w gospodarstwach rolnych pa\u0144stwowego szpitala psychiatrycznego Obrawalde po wkroczeniu Armii Czerwonej w 1945 r. w wspomnieniach Dorothei Neuss z Meseritz.<\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 dotyczy Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy wraz z \u017co\u0142nierzami radzieckimi zarz\u0105dzali dwoma maj\u0105tkami mi\u0119dzy Obrawalde a Meseritz. Ich wsp\u00f3lnym dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 Ukrainiec sier\u017cant Borodauku, kt\u00f3ry podczas wysiedle\u0144 bezpiecznie przewi\u00f3z\u0142 wszystkich niemieckich robotnik\u00f3w przez Odr\u0119 do ich nowej ojczyzny. Artyku\u0142 opisuje ich harmonijn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w zakresie produkcji \u017cywno\u015bci dla jednostek radzieckich. Porusza r\u00f3wnie\u017c kwesti\u0119 relacji Niemc\u00f3w z gospodarstw pa\u0144stwowych z polskimi i radzieckimi w\u0142adzami w Mi\u0119dzyrzecu.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n

\n
\n

Dietmar Zimmermann<\/p>\n\n\n\n

Neuhardenberg<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Neu Hardenberg staje si\u0119 Marxwalde<\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 przedstawia burzliw\u0105 histori\u0119 nazw miejscowo\u015bci Neuhardenberg, od Quilitz przez Neu Hardenberg do Marxwalde i z powrotem. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 po\u015bwi\u0119cono zmianie nazwy na Marxwalde w 1949 r., jej przyczynom, wp\u0142ywom politycznym i roli przedstawicieli gminy, a tak\u017ce znaczeniu Karola Marksa, kt\u00f3re zosta\u0142y przedstawione na podstawie protoko\u0142\u00f3w i dokument\u00f3w z tamtego okresu. Wydarzenia te pokazuj\u0105, jak zmiany polityczne kszta\u0142tuj\u0105 lokaln\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Chcieliby\u015bmy podzi\u0119kowa\u0107 naszemu gospodarzowi w Kulturhaus K\u00fcstrin-Kietz, naszym partnerom projektu i prelegentom, naszym t\u0142umaczom, naszemu fotografowi panu Ahrendtowi i naszemu zespo\u0142owi filmowemu z Parkosmedia. Chcieliby\u015bmy r\u00f3wnie\u017c podzi\u0119kowa\u0107 naszemu sponsorowi i aktywnym uczestnikom sympozjum.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li>
  • \"\"<\/div><\/div><\/figure><\/div><\/li><\/ul><\/div>\n\n\n

    Zdj\u0119cia \u00a9Miasto Seelow, zdj\u0119cia Klaus Ahrendt<\/em><\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    5. November 2025, Kulturhaus K\u00fcstriner Vorland (DE) Das Symposium \u201eVertreibung, Zwangsmigration, Kulturverlust 1945 in der Oder-Warthe-Region\u201c befasste sich mit der komplexen deutsch-polnischen Geschichte in der Grenzregion, insbesondere nach dem Zweiten […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":900,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"editor_plus_copied_stylings":"{}","_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[18,12],"tags":[19,21,20],"class_list":["post-863","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-allgemein","category-veranstaltung","tag-projekt-erinnerung-verbindet","tag-vertreibung-zwangsmigration-kulturverlust","tag-zweiter-weltkrieg-erinnern"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/erinnerung-verbindet.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/erinnerung-verbindet.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/erinnerung-verbindet.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erinnerung-verbindet.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erinnerung-verbindet.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=863"}],"version-history":[{"count":41,"href":"https:\/\/erinnerung-verbindet.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/863\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1046,"href":"https:\/\/erinnerung-verbindet.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/863\/revisions\/1046"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erinnerung-verbindet.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/erinnerung-verbindet.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/erinnerung-verbindet.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/erinnerung-verbindet.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}