MUZEUM WOLDENBERGA W DOBIEGNIEWIE

MUZEUM WOLDENBERGA w DOBIEGNIEWIE

Oflag II C Woldenberg 1940-1945

Oflag IIC Woldenberg był niemieckim obozem jenieckim dla polskich oficerów podczas II wojny światowej. Pomimo uwięzienia stał się miejscem nauki, kultury i oporu, demonstrując siłę ducha, solidarność i patriotyzm więźniów.

Oflag II C Woldenberg był największym niemieckim obozem jenieckim dla oficerów Wojska Polskiego w czasie II wojny światowej. Został założony jesienią 1939 r. na terenie dzisiejszego Dobiegniewa, wówczas znanego jako niemiecki Woldenberg. Obóz zajmował powierzchnię 24 hektarów i był otoczony podwójnym ogrodzeniem z drutu kolczastego oraz wieżami strażniczymi. W kilku barakach umieszczono ponad 6000 polskich oficerów i podchorążych, którzy brali udział w ofensywie wrześniowej i późniejszych walkach w Europie.

Codzienne życie w obozie było ciężkie. Głód, choroby, monotonia i pozbawienie wolności mocno dawały się we znaki więźniom. Mimo to prowadzili oni intensywne życie kulturalne i intelektualne. Działały trzy chóry, orkiestra symfoniczna i teatr, a w ramach Uniwersytetu Woldenberskiego organizowano wykłady, kursy zawodowe i studia. Działała również konspiracyjna organizacja niepodległościowa. Szczególne znaczenie miał konspiracyjny nasłuch radiowy organizowany przez grupę „R”, który przekazywał informacje z frontu wojny i z okupowanego kraju.

Sport był ważną częścią życia za drutem kolczastym. Regularnie odbywały się mecze piłki nożnej i siatkówki, a w 1944 r. zorganizowano duży turniej pod nazwą „Rok Olimpijski 1944 w Obozie II C”, będący pokłosiem odwołanych Igrzysk Olimpijskich w Londynie. Jesienią tego samego roku, po klęsce Powstania Warszawskiego, do obozu przybyło ponad 100 oficerów Armii Krajowej, co zintensyfikowało działalność konspiracyjną i patriotyczną.

25 stycznia 1945 r. Niemcy zarządzili ewakuację obozu w związku ze zbliżającym się frontem wschodnim. Więźniowie zostali wyprowadzeni pod ciężką strażą w dwóch kolumnach, „wschodniej” i „zachodniej”. Kolumna wschodnia została wyzwolona 30 stycznia 1945 r. w Dziedzicach przez czołgi radzieckiej 55 Brygady Czołgów. Kolumna zachodnia została przepędzona przez Odrę, gdzie została wyzwolona przez oddziały amerykańskie i kanadyjskie. Ostatecznie 3 maja 1945 r. ostatni jeńcy Oflagu II C Woldenberg odzyskali wolność.

Dziś na terenie byłego obozu znajduje się muzeum, pomnik poświęcony losom polskich oficerów, ich odporności, solidarności i walce o zachowanie godności i tożsamości narodowej w warunkach uwięzienia.